Kondasotörler

Reklam Alanı 4
Reklam Alanı 6

KONDANSATÖRLER
Önbilgiler:
Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı yaşamış dönem elemanıdır.
Kondansatörün Yapısı:
Kondansatör biçim 1.6 ‘da gördüğünüz gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin yerleştirilmesi ya da hiç bir yalıtkan kullanılmaksızın hava aralığı bırakılması ile oluşturulur. Kondansatörler yalıtkan maddenin cinsine göre adlandırılır. Kondansatörün sembolü: Değişik yapılı kondansatörlere göre, kondansatör sembollerinde birtakım ufak farklılıklar vardır. Şekil 1.16 – Kondansatör Yapısı

Harf Olarak ” C ”
Kondansatörün Çalışma Prensibi:Kondansatörün bir DC kaynağına bağlanması ve şarj edilmesi:
Şekil 1.17(a) ‘da gördüğünüz gibi kondansatör bir DC kaynağına bağlanırsa, dönemden Şekil 1.17(b) ‘de gördüğünüz gibi,
geçici olarak ve gittikçe azalan IC gibi bir akım akar. IC akımının değişimini gösteren eğriye kondansatör zaman
diyagramı denir.
Akımın kesilmesinden sonra kondansatörün plakaları arasında, kaynağın Vk stresine eşit bir VC stresi oluşur.
Bu olaya, kondansatörün şarj edilmesi, kondansatöre de şarjlı kondansatör denir.
“Şarj” sözcüğünün Türkçe karşılığı “yükleme” yada “doldurma” dır.
Şekil 1.17- Kondansatörün DC kaynağına bağlanması a) Bağlantı dönemi b) Zaman diyagramı c) Vc stres oluşumu
Kondansatör Devresinden Akım Nasıl Akmalıdır?
Şekil 1.17(a)’ daki dönemde, S anahtarı kapatıldığında aynı anda kondansatör plakasındaki elektronlar, kaynağın pozitif
kutbu doğrulusunda çekilir, kaynağın negatif kutbundan çıkan elektronlar, kondansatöre doğru akmaya başlar. Bu akma
prosedürü, kondnsatörün plakası daha çok elektron veremez duruma gelinceye kadar devam eder.
Bu elektron hareketinden ötürü dönemden bir IC akımı geçer. IC akımının tarafı elektron hareketinin tersi tarafındedir.
Devreden geçtiğimiz IC akımı, bir DC ampermetresi ile gözlenebilir. S anahtarı kapanınca ampermetre ibresi evvelce büyük
bir sapma gösterir. Sonra da, ibre yavaş yavaş sıfıra gelir. Bu hal dönemden rastgele bir akım geçmediğini gösterir.
IC akımına şarj akımı denir.
Devre akımının kesilmesinden sonra yukarıda da belirtildiği gibi kondansatör plakaları arasında VC=Vk oluşur.
VC stresine şarj stresi denir.
VC stresinin denetimi bir DC voltmetre ile de yapılabilir. Voltmetrenin “+” ucu, kondansatörün, kaynağın pozitif
kutbuna bağlı olan plakasına, “-” ucu da başka plakaya dokundurulursa VC sayısal değerinin kaç volt bulunduğu okunabilir. Eğer
voltmetrenin uçları yukarıda anlatılanın tersi yönde bağlanırsa voltmetrenin ibresi ters yönde sapar.
Kondansatörde Yük, Enerji ve Kapasite;
Şarj prosedürü sonucunda kondansatör, Q elektrik yüküyle yüklenmiş olur ve bir EC enerjisi kazanır.
Kondansatörün yüklenebilme özelliğine kapasite (sığa) denir. C ile gösterilir.
Q, EC, C ve yapılan V stresi arsında şu bağlantı vardır.
Q=C.V EC=CV2/2
1. Q: Coulomb (kulomb)
2. V: Volt
3. C: Farad (F)
4. EC: Joule (Jul)

Yukarıdaki bağlantıdan da anlaşıldığı gibi, C kapasitesi ve yapılan V stresi ne kadar büyük ise Q elektrik yükü ve
buna bağlı olarak dönemden akan IC akımı da o kadar büyük olur.
Kondansatörün kapasite formülü:
C = ε0.εr.(A/d)
ε0: (Epsilon 0): Boşluğun dielektrik katsayısı (ε0=8.854.10-12)
εr: (Epsilon r): Plakalar arsında sarfedilen yalıtkan maddenin İZAFİ1 dielektrik (yalıtkanlık) sabiti.(Tablo 1.6)
1. A: Plaka kısmı
2. d: Plakalar arası uzaklık
A ve d değerleri METRİK sistemde (MKS) ifade edilirse, yani, “A” kısmı (m) ve “d” uzaklığı, metre (m2) cinsinden
yazılırsa, C’ nin sayısal değeri FARAD olarak çıkar.
Örneğin:
Kare şeklindeki plakasının her bir kenarı 3 cm ve plakalar arası 2 mm olan, hava Aralıklı kondansatörün kapasitesini
hesaplayalım.
A ve d değerleri MKS’ de şu biçimde yazılacaktır:
A=0,03*0,03=0,0009m2 = 9.10-4 m2
d=2mm=2.10-3m ε0 = 8,854.10-12
Hava amacıyla εr=1 olup, değerler yerlerine konulursa:
C=8,854.10-12.4,5.10-1=39,843.10-13 F=3,9PF (Piko Farad)1 olur.
NOT:
1 İZAFİ kelimesi, yalıtkan maddenin yalıtkanlık özelliğinin boşluğunkinden olan farkını göstermesi nedeniyle
kullanılmaktadır. İzafinin, öz Türkçesi, “göreceli” dir.
Tablo 1.6. Bazı yalıtkan maddelerin r sabitleri
CİNSİ İzafi Yalıtkanlık Katsayısı (εr) CİNSİ İzafi Yalıtkanlık Katsayısı (εr)
Hava 1 Mika 5-7
Lastik 2-3 Porselen 6-7
Kağıt 2-3 Bakalit 4-6
Seramik 3-7
Cam 4-7
AC Devrede Kondansatör:
Yukarıda DC dönemde belirtiler akım olayı, AC dönemde iki yönlü olarak tekrarlanır. Dolayısıyla da, AC dönemdeki
kondansatör, akım akışına karşı bir engel teşkil etmemektedir. Fakat bir direnç gösterir.
Kondansatörün gösterdiği dirence kapasitif reaktans denir.
Kapasitif reaktans, XC ile gösterilir. Birimi Ohm(Ω) dur.
XC = (1/ωC) = (1/2πfC) ‘Ohm olarak hesaplanır.
1. XC = Kapasitif reaktans (Ω)
2. ω = Açısal sürat (Omega)
3. f = Frekans (Hz)
4. C = Kapasite (Farad)

Yukarıdaki bağlantıdan da anlaşıldığı gibi, kondansatörün XC kapasitif reaktansı; C kapasitesi ve f frekansı ile ters
orantılıdır. Yani kondansatörün kapasitesi ve çalışma frekansı arttıkça kapasitif reaktansı, başka bir deyimle direnci
azalır

Reklam Alanı 5

Motorlu Taşıt Sürücü Adayları Sınavı
12 Haziran 2016 Cumartesi
Geri Sayım Kodu

Üye OlŞifremi Unuttum

Son Yorumlar
    SOLDA SABİT REKLAM
    SAĞDA SABİT REKLAM